جلوگیری از گاز گرفتن نوزاد هنگام شیر خوردن، راهنمای یک شیردهی آرام و بدون درد

جلوگیری از گاز گرفتن نوزاد هنگام شیر خوردن یکی از مهارت‌هایی است که هر مادر شیردهی باید یاد بگیرد! گاز گرفتن کودک هنگام شیر خوردن اگرچه برای مادر تجربه‌ای دردناک و استرس‌زا است، اما در اغلب موارد ناشی از عوامل ساده و قابل مدیریت مانند دندان‌درآوردن، کم شدن جریان شیر یا حواس‌پرتی نوزاد است و جای نگرانی ندارد.
با به‌کارگیری چند اقدام پیشگیرانه می‌توان این رفتار را کنترل کرد؛ از جمله ماساژ لثه نوزاد پیش از شیردهی، واکنش آرام و قاطع (بیان یک «نه» کوتاه و محکم) و قطع شیردهی برای چند ثانیه و در صورت نیاز کوتاه کردن مدت شیردهی. با تداوم این روش‌ها، امکان بازگشت به یک شیردهی آرام، ایمن و بدون درد وجود دارد. در بیشتر موارد، با شناخت علت گاز گرفتن نوزاد هنگام شیر خوردن و رعایت چند نکته ساده می‌توانید دوباره تجربه‌ای بدون درد و لذت‌بخش از شیردهی داشته باشید.
اگر تازه در مسیر مادر شدن هستید یا می‌خواهید درباره وضعیت، نحوه قرارگیری، دفعات شیردهی و مراقبت‌های لازم بیشتر بدانید، مطالعه‌ی راهنمای کامل شیردهی به نوزاد می‌تواند دید جامعی به شما بدهد و تجربه‌ی شیر دادن را برایتان آسان‌تر و لذت‌بخش‌تر کند. در ادامه، همه دلایل، راهکارها و تجربه‌های مادران را مرور می‌کنیم تا یاد بگیرید چطور از گاز گرفتن نوزاد شیرخوار جلوگیری کنید.

علت گاز گرفتن نوزاد هنگام شیر خوردن چیست؟

درک دلیل این رفتار، اولین قدم برای پیشگیری از آن است. گاهی نوزاد عمداً این کار را نمی‌کند؛ بلکه در حال واکنش به تغییرات طبیعی بدن یا محیط اطراف است. در ادامه مهم‌ترین دلایل آورده شده‌اند.

۱. دندان درآوردن

در دوره‌ی دندان درآوردن، لثه‌ی نوزاد حساس و ملتهب می‌شود. او ممکن است با گاز گرفتن، به دنبال تسکین خارش یا درد لثه باشد. معمولاً این رفتار موقتی است و با رشد دندان‌ها کاهش می‌یابد.

---

۲. برای به دست آوردن شیر بیشتر

وقتی جریان شیر کند شود یا شیر در حال تمام شدن باشد، نوزاد تلاش می‌کند با گاز گرفتن، جریان شیر را تحریک کند. این نوع گاز گرفتن نوزاد موقع شیر خوردن بیشتر در پایان تغذیه دیده می‌شود.

---

۳. موقع خواب رفتن نوزاد

برخی نوزادان هنگام خواب‌آلودگی، کنترل عضلات فک خود را از دست می‌دهند و ناخواسته گاز می‌گیرند. اگر معمولاً در انتهای شیردهی این اتفاق می‌افتد، احتمالاً نوزاد در حال چرت زدن است.

---

۴. بیماری (مثل گرفتگی بینی)

وقتی نوزاد دچار سرماخوردگی یا گرفتگی بینی باشد، تنفس از راه دهان دشوار می‌شود و ممکن است گاز گرفتن کودک هنگام شیر خوردن از سر بی‌قراری یا تلاش برای تنفس راحت‌تر باشد.

---

۵. پرت شدن حواس کودک

نوزادان بزرگ‌تر که کنجکاوتر شده‌اند، ممکن است با صدایی در اطراف، حواسشان پرت شود و بدون تمرکز روی مکیدن، ناگهانی گاز بگیرند.

---

۶. شوخی یا محبت

گاهی نوزاد تصور می‌کند گاز گرفتن نوعی بازی است؛ مخصوصاً اگر در دفعات قبل با واکنش تند (جیغ یا خنده) از طرف مادر مواجه شده باشد.

---

۷. جلب توجه

وقتی مادر در حین شیردهی مشغول تلفن یا کاری دیگر است، بعضی نوزادان با گاز گرفتن سعی می‌کنند توجه دوباره مادر را جلب کنند.
در صورت بروز ترک یا سوزش، استفاده از کرم شقاق سینه موستلا که مخصوص دوران شیردهی طراحی شده، می‌تواند به ترمیم سریع‌تر پوست کمک کند. این کرم‌ها برای دوران شیردهی کاملا ایمن هستند و بدون نیاز به شست‌وشو پیش از تغذیه، می‌توانید از آن استفاده کنید.

برای جلوگیری از گاز گرفتن نوزاد هنگام شیر خوردن چه باید کرد؟

پیشگیری همیشه بهتر از درمان است. با رعایت چند نکته ساده پیش از شیردهی و حین آن، می‌توانید این رفتار را به‌تدریج از بین ببرید.

راهکارهای قبل از شیردهی

• ماساژ لثه: قبل از شیردهی، با انگشت تمیز یا پارچه مرطوب لثه‌ی نوزاد را آرام ماساژ دهید تا فشار و خارش کاهش یابد.
• استفاده از دندان‌گیر: دندان‌گیر خنک یا ژل‌دار می‌تواند درد و التهاب لثه را کاهش دهد.
• دادن غذاهای کمکی سرد و سفت (برای نوزاد بالای ۶ ماه): پوره‌ی سرد یا تکه‌های کوچک میوه‌ی مجاز می‌توانند نقش تسکین‌دهنده داشته باشند.

تمام محصولات و سایر ملزومات دوران بارداری و شیردهی را می‌توانید از فروشگاه تخصصی فرشتگان تهیه کنید؛ جایی که هر آنچه مادر و نوزاد نیاز دارند، با کیفیت بالا و انتخابی مطمئن در دسترس است.

روش‌هایی برای جلوگیری از گاز گرفتن هنگام شیر خوردن

• نوزاد را فقط وقتی گرسنه است تغذیه کنید
  در زمان سیری یا خواب‌آلودگی، احتمال گاز گرفتن بیشتر است.

• فریاد نزنید
  در صورت گاز گرفتن، با صدایی قاطع اما آرام بگویید «نه» و برای چند ثانیه شیر دادن را قطع کنید. این کار باعث می‌شود نوزاد متوجه نارضایتی شما شود، بدون اینکه بترسد.
• به ریتم مکیدن توجه کنید
  وقتی ریتم مکیدن آهسته یا نامنظم می‌شود، احتمال دارد نوزاد بخواهد بازی کند یا دیگر شیر نخورد.
• نحوه‌ی بغل کردن نوزاد را اصلاح کنید
  سر نوزاد باید در راستای بدنش باشد تا مجبور نباشد گردنش را بچرخاند.
• بیماری نوزاد را در نظر بگیرید
  اگر گرفتگی بینی یا گوش دارد، درمان را در اولویت بگذارید.
• کوتاه کردن زمان شیردهی
  اگر متوجه شدید نوزاد معمولاً در انتهای شیردهی گاز می‌گیرد، مدت تغذیه را کاهش دهید.

در صورت گاز گرفتن نوزاد، پس از شیردادن چه کنیم؟

اگر نوزاد شما گاز گرفت، مراقبت سریع از محل آسیب اهمیت دارد تا از عفونت و درد جلوگیری شود:

1. محل را با آب سرد شست‌وشو دهید تا التهاب کاهش یابد.
2. محیط را خشک و تمیز نگه دارید. رطوبت می‌تواند باعث سوزش یا زخم بیشتر شود. استفاده از پد سینه گزینه‌ای ساده و مؤثر است که به تمیزی و سلامت نوک سینه کمک می‌کند.
3. از کمپرس سرد استفاده کنید تا درد کاهش یابد.
4. پماد شقاق سینه یا لانولین خالص بزنید تا ترمیم سریع‌تر شود.
5. در صورت زخم یا ترک شدید، چند روز از شیردوش استفاده کنید تا محل بهبود یابد.

مراقبت از بدن مادر بعد از زایمان و در دوران شیردهی اهمیت زیادی دارد. در بخش لوازم مراقبت از مادر با محصولات تخصصی برای بهبود سلامت پوست، تغذیه، و آرامش در دوران شیردهی آشنا شوید.

تجربه مامان‌ها در مورد گاز گرفتن نوزاد هنگام شیر خوردن

در یکی از انجمن‌های مادر و کودک، مادری از گاز گرفتن نوزادش کلافه شده بود؛ سایر مادران این تجربیات را در پاسخ به او به اشتراک گذاشتند که خواندنشان می‌تواند کمک‌کننده باشد:

«همه‌ی بچه‌ها دندون درمیارن و گاز می‌گیرن. فکر می‌کنن بازیه! امیرصدرا وقتی می‌گفتم “نه”، یاد گرفت دیگه تکرار نکنه. فقط جیغ نزن، با آرامش بگو ناراحتی.»
«برای زخم سینه عسل یا روغن حیوانی خیلی خوبه، فقط نذار خشک بشه که بیشتر اذیت می‌کنه. بعد از شیردهی حتماً روش رو بپوشون.»
«وقتی سینه‌م رو گاز گرفت، دماغش رو دو سه بار فشار دادم، یادش رفت! از اون به بعد تکرار نکرد.»

این تجربه‌ها نشان می‌دهد که آموزش رفتاری و صبر، معمولاً بهترین راه برای جلوگیری از گاز گرفتن نوزاد است.

شیردهی بدون درد با آموزش مرزها به نوزاد

آرامش مادر در شیردهی نقش مهمی در شکل‌گیری ارتباط عاطفی دارد. وقتی با صبر، ثبات و واکنش مناسب رفتار کنید، نوزاد یاد می‌گیرد که گاز گرفتن رفتاری غیرقابل قبول است.
با رعایت نکات گفته‌شده، شیردهی دوباره به تجربه‌ای لذت‌بخش و بی‌درد تبدیل می‌شود؛ تجربه‌ای که هم شما و هم نوزادتان از آن لذت خواهید برد. اگر در آستانه تولد نوزادتان هستید و هنوز وسایل مورد نیاز نوزاد را تهیه نکرده‌اید، در صفحه سیسمونی می‌توانید لوازم کامل و ضروری نوزاد، از سرهمی نوزاد و پوشک گرفته تا وسایل تغذیه مثل شیشه شیر و پستانک را مشاهده و خریداری کنید.

سوالات متداول