آیا جوشاندن شیشه شیر پلاستیکی ضرر دارد؟ پاسخ علمی و معرفی 3 روش‌ جایگزین

آیا جوشاندن شیشه شیر پلاستیکی ضرر دارد؟ بله، می‌تواند مضر باشد. چرا که حرارت مداوم و بالا باعث شکستن ساختار پلیمرها، آزاد شدن میلیون‌ها ذره نامرئی میکروپلاستیک و مواد شیمیایی (حتی در مدل‌های BPA Free) به داخل شیر می‌شود و عمر مفید شیشه را نیز کاهش می‌دهد. البته طبق دستورالعمل اکثر برندها، جوشاندن شیشه شیر فقط برای اولین بار (قبل از اولین استفاده) جهت استریل اولیه ضروری است؛ اما تکرار روزانه این کار می‌تواند خطرناک باشد. در ادامه این راهنما، به بررسی کامل مضرات این روش سنتی و معرفی راهکارهای جایگزین بسیار ایمن‌تر مانند استفاده از شیشه شیرهای پیرکس، سیلیکونی و PPSU (نوعی پلاستیک پیشرفته پزشکی) یا دستگاه‌های استریل‌کننده بخار خواهیم پرداخت.

بسیاری از والدین، امروزه شیشه شیرهای پیرکس یا دستگاه‌های استریل‌کننده از برندهای اونت، چیکو و … را به عنوان بخش جدایی‌ناپذیر سیسمونی خود انتخاب می‌کنند تا با خیال راحت، نوزدشان را تغذیه کنند. ما در فروشگاه فرشتگان با بیش از ۳۰ سال تجربه در همراهی با این انتخاب‌های مهم، به شما کمک می‌کنیم تا با اطمینان از اصالت برندهای برتر جهانی و مشاوره تخصصی، مجموعه‌ای کامل از ایمن‌ترین لوازم را برای سلامت و آرامش فرزندتان خریداری نمایید.

اما ایا شیشه شیر را باید جوشاند؟ ما در این مقاله قصد داریم تا با بررسی مضرات جوشاندن شیشه‌شیرهای پلاستیکی و راهکارهای جایگزین ایمن به این سوال پاسخ دهیم.

روش استریل	ایمنی برای پلاستیک	قدرت استریل کردن	هزینه	پیشنهاد فرشتگان
جوشاندن در قابلمه	❌ خطرناک (آزاد شدن میکروپلاستیک)	✅ عالی	رایگان	فقط برای بار اول
دستگاه استریل بخار	✅ ایمن (حرارت کنترل شده)	✅ عالی	متوسط/بالا	✅ بهترین گزینه روزانه
آب گرم و شوینده	✅ ایمن	⚠️ متوسط (ویروس‌کشی نمی‌کند)	ارزان	برای شستشوی بعد از هر وعده
مایکروویو (مستقیم)	❌ خطرناک (نقاط داغ و ذوب شدن)	⚠️ نامطمئن	رایگان	توصیه نمی‌شود

آیا برچسب «BPA Free» به معنی مجوز جوشاندن است؟

خیر! یک اشتباه رایج بین والدین این است که تصور می‌کنند شیشه شیرهای BPA Free در برابر جوشاندن کاملاً ایمن هستند. درست است که این محصولات ماده سمی BPA را ندارند، اما تحقیقات جدید نشان می‌دهد که ساختار پلیمری اکثر پلاستیک‌ها (مانند پلی‌پروپیلن یا PP) در دمای جوش آب (۱۰۰ درجه سانتی‌گراد) ناپایدار شده و شروع به آزاد کردن میلیون‌ها «میکروپلاستیک» می‌کند. بنابراین، برچسب BPA Free فقط نیمی از ایمنی است؛ برای ایمنی صددرصدی در برابر حرارت بالا، تنها گزینه‌های مطمئن، شیشه شیرهای پیرکس (شیشه‌ای) یا پلاستیک‌های پیشرفته PPSU (طلایی رنگ) هستند.

مضرات جوشاندن شیشه‌شیر پلاستیکی

در پاسخ به سوال آیا جوشاندن شیشه شیر پلاستیکی ضرر دارد باید گفت: نتایج مطالعات و پژوهشات علمی انجام شده بیان‌گر این امر هستند که حرارت بالا باعث تجزیه پلیمرهای موجود در پلاستیک و آزاد شدن مواد شیمیایی خطرناک می‌شود. مهم‌ترین مشکلاتی که جوشاندن شیشه شیر پلاستیکی ایجاد می‌کند، عبارت‌اند از:

1. آزاد شدن میکروپلاستیک‌ها

گرم کردن شیشه‌شیرهای پلاستیکی می‌تواند باعث ورود میلیون‌ها ذره میکروپلاستیک به شیر نوزاد شود.

2. افزایش خطر ورود مواد شیمیایی مضر

برخی از پلاستیک‌ها ممکن است حاوی مواد شیمیایی نسبتا خطرناکی مانند BPA ( بیسفنول A) باشند. در نتیجه، ورود این ترکیبات به شیر نوزاد می‌توانند بر سیستم هورمونی نوزاد تاثیر منفی گذاشته و روند رشد طبیعی وی را دچار اختلال کنند.

3. کاهش عمر مفید شیشه‌شیر

حرارت بالا می‌تواند باعث تغییر ساختار پلاستیک شده و آن را مستعد ترک‌ خوردگی و شکستگی کند. این موضوع به خصوص در زمانی که نوزاد در حال شیر خوردن است، شستن شیشه‌شیر پلاستیکی با آب جوش، را به یک امر نگران کننده تبدیل کرده است.
با توجه به اینکه شیشه شیر مهم‌ترین وسیله برای تغذیه نوزادان از همان ابتدای تولد محسوب می‌شوند، بنابراین استفاده از شیشه‌شیرها با کیفیت بسیار حائز اهمیت است. این موضوع به ویژه برای نوزادانی که از همان روزهای اول تولدشان شیر مادر نمی‌خورند بسیار مهم به شمار می‌آيد. پیشنهاد می‌‌کنیم برای آشنایی با انواع شیشه‌شیرهای استاندارد و جدید و خرید آن برای نوزادتان از فروشگاه ما دیدن کنید. در کنار شیشه شیر، سر شیشه شیر تولید شده توسط معتبرترین برند‌ها مانند اونت، چیکو، دکتر براون و… نیز در فرشتگان موجود می‌باشد.

مقاله پیشنهادی: هنگام انتخاب شیشه شیر مناسب برای نوزاد، جنس شیشه یکی از دغدغه‌های والدین است. اگر نمی‌دانید شیشه شیر شیشه ای بهتره یا پلاستیکی، مقاله تخصصی ما در این باره را از دست ندهید.

یک استثنای مهم، جوشاندن برای اولین بار

توجه داشته باشید که تمام هشدارها، مربوط به جوشاندن مکرر و روزانه است. طبق دستورالعمل اکثر برندهای معتبر مانند دکتر براون و چیکو، شما باید فقط یک‌بار و آن هم قبل از اولین استفاده، شیشه شیر پلاستیکی را به مدت ۳ تا ۵ دقیقه در آب جوش قرار دهید تا آلودگی‌های کارخانه‌ای از بین برود. اما پس از این یک بار، برای دفعات بعدی حتماً از روش‌های جایگزین استفاده کنید.

روش‌های جایگزین برای استریل کردن شیشه ‌شیر

در این بخش به معرفی روش‌های جایگزین جوشاندن شیشه‌ شیرهای پلاستیکی، برای استریل کردن شیشه‌شیرهای پلاستیکی می‌پردازیم.

روش‌های ایمن‌تر استریل کردن شیشه‌شیر پلاستیکی که خطر آزاد شدن مواد مضر را نیز کاهش می‌دهند عبارتند از:

1. استفاده از شیشه‌شیرهای شیشه‌ای، سیلیکونی و PPSU

• شیشه‌شیرهایی که از جنس شیشه (پیرکس) هستند، نسبت به شیشه‌شیرهای پلاستیکی گزینه‌ سالم‌تر و مقاوم‌تر در برابر حرارت به شمار می‌آیند. همچنین لازم به ذکر است که در این نوع شیشه‌شیرها خطر آزاد شدن میکروپلاستیک‌ها نیز وجود ندارد.
• اگر شکننده بودن و وزن شیشه شیرهای پیرکس را دوست ندارید و همچنین نگران مضرات پلاستیک معمولی هستید، شیشه شیرهای PPSU بهترین انتخاب هستند. این بطری‌ها که معمولاً رنگ عسلی دارند، از نوعی پلاستیک پیشرفته پزشکی ساخته شده‌اند که تحمل دمای بسیار بالا (تا ۱۸۰ درجه) را دارند و برخلاف پلاستیک‌های معمولی، در اثر حرارت میکروپلاستیک آزاد نمی‌کنند. برندهایی مثل بیبی‌سیل و برخی مدل‌های اونت از این تکنولوژی استفاده می‌کنند.
• شیشه‌های تمام سیلیکونی (مانند برند He or She) از سیلیکون گرید پزشکی ساخته شده‌اند که تحمل دمایی بسیار بالایی (معمولاً تا ۱۸۰ درجه سانتی‌گراد) دارند. برخلاف پلاستیک، جوشاندن سیلیکون باعث آزاد شدن میکروپلاستیک یا مواد سمی نمی‌شود و از نظر سلامتی کاملاً ایمن است. با این حال، برای اینکه ظاهر شفاف و زیبای شیشه حفظ شود، پیشنهاد می‌کنیم برای استریل روزانه، از روش‌های ملایمی مثل دستگاه استریل بخار استفاده کنید و جوشاندن مستقیم را تنها به مواقع ضروری محدود کنید.

2. استفاده از دستگاه استریل‌کننده بخار

از آنجایی که در دستگاه‌های استریل کننده بخار، برای ضدعفونی کردن شیشه‌شیرها نیازی به جوشاندن وجود ندارد، پس خطر آزاد شدن مواد مضر نیز بسیار کم‌تر از روش جوشاندن است. در این نوع دستگاه‌ها فرآیند استریل کردن شیشه‌شیرها با استفاده از بخار داغ انجام می‌شود.

3. شستشوی دقیق با آب گرم و مایع شوینده

یک روش موثر دیگر برای استریل کردن شیشه‌شیرهای پلاستیکی، شستن شیشه‌شیر با استفاده از آب گرم و مایع شوینده مخصوص این کار است. ما در مقاله طریقه ی شستن شیشه شیر نوزاد به طور کامل به بررسی و معرفی روش‌‌های شستن شیشه‌شیرها پرداخته‌ایم. پس به عنوان والدین یک نوزاد، به هیچ وجه مطالعه این مقاله را از دست ندهید.

چطور از شیشه‌شیر پلاستیکی به درستی استفاده کنیم؟

اگر همچنان از شیشه‌شیر پلاستیکی استفاده می‌کنید، بهتر است به نکات اشاره شده در زیر توجه داشته باشید.

1. از گرم کردن مستقیم شیر در شیشه‌شیر پلاستیکی در مایکروویو خودداری کنید. در حقیقت، مایکروویو می‌تواند باعث آزاد شدن بیشتر میکروپلاستیک‌ها شده و جان نوزاد شما را به خطر می‌اندازد.
2. از شیشه‌شیر پلاستیکی نوزاد در شرایط مناسب نگهداری کنید. به عبارتی ضروری است که شیشه‌شیر پلاستیکی را پس از شستشو، در یک محل خشک و تمیز قرار دهید. به این ترتیب، شیشه‌شیر نوزاد شما از آلودگی‌های محیطی در امان خواهد ماند.
3. به‌طور مرتب شیشه‌شیر پلاستیکی نوزاد خود را تعویض کنید. تغییر رنگ، ترک‌خوردگی یا بوی غیر عادی نشان دهنده آن است که زمان تعویض شیشه‌شیر فرا رسیده است.

در نهایت بهترین راه برای استریل کردن شیشه‌شیر نوزاد چیست؟

در این مقاله به سوال آیا جوشاندن شیشه شیر پلاستیکی ضرر دارد پاسخ دادیم و گفتیم جوشاندن شیشه‌شیرهای پلاستیکی اگرچه یک روش سنتی و رایج برای استریل کردن شیشه‌شیر محسوب می‌شود، اما خطرات جدی مانند ورود میکروپلاستیک‌ها به بدن نوزاد را به همراه دارد. از این رو، بهتر است که به جای این روش از سایر متدهای جایگزینی مانند استفاده از شیشه‌شیرهای شیشه‌ای، دستگاه‌های استریل‌کننده بخار و شستشوی اصولی که گزینه‌های سالم‌تر و ایمن‌تری هستند، استفاده کنید. در واقع، شما می‌توانید با رعایت نکات گفته ‌شده در این مقاله، از سلامت نوزاد خود به بهترین شکل محافظت کنید. برای خرید لوازم استریل‌کننده و شیشه‌شیرهای ایمن، به فرشتگان مراجعه کنید.

منبع ما در تهیه این مقاله سایت www.npr.org بوده است.

سوالات متداول