همه چیز درباره بثورات پوشک؛ دلایل، پیشگیری و درمان
- نویسنده: تیم تولید محتوای تخصصی فرشتگان
- بهروزرسانی: 1404/09/04
- No Comments
- سلامت نوزاد, نوزاد
- انتشار:
بثورات پوشک یعنی قرمز شدن پوست ناحیه پوشک که گاهی با درد و زخمهای عمیق ادامه مییابد. اگر پوست ناحیه باسن و اندام تناسلی نوزاد را همیشه خشک نگه دارید و پوشکش را به موقع تعویض کنید، پوشک سایز نوزاد بخرید و از مواد شوینده با کیفیت استفاده کنید، نوزاد درگیر بثورات نخواهد شد؛ اما اگر به هر دلیلی کودکتان با بثورات پوشکی مواجه شد، با استفاده از پمادهای موضعی، میتوانید التهابات پوستی او را درمان کنید.
کرمهای معتبری مانند سودوکرم، موستلا و چیکو برای درمان سوختگی نوزاد، بسیار موثرند، اما کافی نیستند. برای یادگیری کامل اصول درمان سوختگی پای نوزاد و پیشگیری از بازگشت آن، مطالعه راهنمای تخصصی ما میتواند کمک کننده باشد.
بثورات پوشک چیست و چه علائمی دارد؟
بثورات به هرگونه تحریک پوست در ناحیه پوشک گفته میشود که مشکلی رایج بین نوزادان محسوب میشود. این تحریک پوستی، با قرمز شدن اندام تناسلی نوزاد، رانها و پوست اطراف باسن همراه است و در موارد شدیدتر، امکان دارد موجب بروز زخم و تاولهای دردناک و عفونی شود.
دلایل اصلی ایجاد بثورات پوشک
در مرحله اول، بهتر است با دلایل ایجاد بثورات پوشکی آشنا شویم تا بتوانیم در ادامه، راههای پیشگیری و درمان را مورد بررسی قرار دهیم.
رطوبت و تماس طولانی با ادرار و مدفوع
اگر پوشک برای مدت طولانی خیس و مرطوب بماند، باعث التهاب پوست و بثورات میشود. این مشکل در کودکانی که تعداد دفعات مدفوعشان زیاد است یا دچار اسهال هستند، بیشتر دیده میشود.
حساسیت به نوع پوشک یا محصولات بهداشتی
ممکن است پوست نوزاد نسبت به برند جدید پوشک، دستمال مرطوب، مواد شوینده و نرمکننده حساسیت نشان دهد. به علاوه، برخی ترکیبات شیمیایی در لوسیون و روغنهای مخصوص نوزاد، ممکن است مشکل بثورات را شدیدتر کند.
انتخاب پوشک مناسب نقش مهمی در پیشگیری از ادرار سوختگی دارد. پوشکهایی که قدرت جذب بالایی دارند، به خشک ماندن پوست نوزاد کمک کرده و احتمال تحریک را کاهش میدهند. همچنین، مطمئن شوید که پوشک حاوی مواد شیمیایی حساسیتزا نباشد. در فروشگاه فرشتگان، ما مجموعهای از بهترین برندهای پوشک مانند پمپرز را گردآوری کردهایم تا به شما در این انتخاب مهم کمک کنیم
عفونتهای قارچی و باکتریایی
از آن جایی که ناحیه پوشک گرم و مرطوب است، محلی مناسبی برای رشد باکتری و قارچ محسوب میشود. در واقع چینهای ران و باسن نوزاد، بستری برای ایجاد بثورات و التهابات پوستی است.
استفاده از آنتی بیوتیک
وجود برخی باکتریها به از بین بردن قارچها کمک میکند؛ اما اگر فرزندتان آنتیبیوتیک مصرف میکند، با از بین رفتن این باکتریها، قارچها فرصت بیشتری برای رشد در نواحی مرطوب دارند. همچنین، مصرف آنتیبیوتیک احتمال ابتلا به اسهال و بثورات پوشکی را افزایش میدهد.
استفاده از برخی غذاهای جدید
اگر نوزادتان به تازگی از غذاهای جامد استفاده میکند، به دلیل افزایش دفعات مدفوع و تغییر در ترکیب آن، احتمال بثورات افزایش مییابد. البته ممکن است نوزادان شیرخوار نیز نسبت به رژیم غذایی مادرشان، حساسیت نشان دهند و دچار این مشکل شوند.
درجات راش پوشک در نوزاد
درجه تحریک پوست و بثورات همیشه یکسان نیست و درجاتی دارد. آشنایی با درجه راش، راهکار درمانی مناسبی در اختیارتان قرار میدهد:
- خفیف: قرمز مایل به صورتی و بدون زخم که با درمانهای خانگی، قابل پیشگیری است.
- متوسط: قرمز و پوستهپوسته شدن ناحیه پوشک که ممکن است با مصرف پمادهای موضعی مخصوص بهبود یابد.
- شدید: قرمزی شدید، همراه با زخم و تاولهای دردناک که نیازمند درمان پزشکی و استفاده از دارو است.
روشهای مؤثر برای پیشگیری از بثورات پوشک
تحریک پوستی و بثورات پوشکی، نوزاد شما را بیقرار و آشفته میکند؛ بنابراین بهتر است قبل از هرچیزی به فکر پیشگیری باشید تا کودکتان با این مشکل مواجه نشود.
تعویض به موقع پوشک و تمیز کردن صحیح
مهمترین قدم، تعویض پوشک بلافاصله پس از خیس یا کثیف شدن است تا تماس پوست با مواد محرک به حداقل برسد.
ناحیه پوشک را با آب ولرم و یک پارچه نرم و تمیز یا پنبه پاک کنید. از کشیدن یا ساییدن پوست خودداری کنید. در صورت نیاز، از دستمال مرطوب نرم یا یک پاککننده بسیار ملایم و بدون عطر استفاده کنید. توجه نمایید که دستمالهای عطری و دارای الکل، ریسک مشکل بثورات را افزایش میدهد.
پس از تمیز کردن، پوست نوزاد را به آرامی با یک حوله نرم خشک کنید یا اجازه دهید در معرض هوا کاملاً خشک شود. مالش دادن پوست میتواند تحریک را بدتر کند.
البته اگر به تازگی مادر شدهاید، ممکن است ندانید بهترین زمان برای تعویض پوشک کی است. برای پاسخ به این سوال مقاله ما در مورد زمان تعویض پوشک نوزاد را بخوانید.
زمان بدون پوشک (Air Time)
تا حد امکان، اجازه دهید نوزاد برای دقایقی بدون پوشک باشد تا پوست او در معرض هوا قرار گرفته و کاملاً خشک شود. میتوانید او را روی یک حوله یا زیرانداز ضدآب قرار دهید.
استفاده از کرمهای محافظ پای نوزاد
برای درمان و پیشگیری از تشدید بثورات و التهاب پوست، پس از خشک شدن کامل پوست، یک لایه ضخیم از پماد حاوی زینک اکساید (Zinc Oxide) یا وازلین روی پوست بمالید. این کرمها یک سد محافظ بین پوست و رطوبت ایجاد میکنند.
یکی از بهترین محصولات برای محافظت از پوست نوزاد، کرم ترمیم کننده سوختگی سودوکرم است که با ترکیب زینک اسید، گزینه مناسبی برای درمان التهابات پوستی محسوب میشود.
پیشنهاد ویژه برای آسایش فرزند شما: سودوکرم اصل
انتخاب پوشک مناسب و سایز درست
بروز بثورات پوشک در نوزادانی که از پوشک یکبار مصرف استفاده میکنند بیشتر است. البته سایز نامناسب پوشک نیز در بروز التهابات پوستی موثر است. سایز پوشک باید دقیقا اندازه نوزاد باشد، نه کوچک و نه بزرگ!
برای انتخاب بهترین جنس، برند و اندازه پوشک، پیشنهاد میکنیم راهنمای خرید پوشک نوزاد را بخوانید.
اجتناب از مواد محرک
- از دستمال مرطوبهای حاوی الکل یا عطر استفاده نکنید.
- از پودر بچه (به خصوص پودر تالک) استفاده نکنید، زیرا میتواند وارد ریههای نوزاد شده و مشکلات تنفسی ایجاد کند.
- پوشک را خیلی سفت نبندید تا هوا بتواند جریان داشته باشد.
راهکارهای درمانی بثورات پوشک
| نوع پماد | نحوه استفاده | توضیحات |
| کرم زینک اکسید | پس از تمیز و خشک کردن ناحیه پوشک، مقداری از کرم را روی پوست بمالید. | در مواردی که بثورات، خفیف و متوسط است. |
| کرم ضد قارچ | لایه نازکی از کرم را به همراه پماد زینک به پوست بمالید. | اگر پس از مدتی بثورات بهبود پیدا نکرد و دانههای ریز در اطراف التهاب پدید آمدند. |
| کرم استروئیدی | مقدار کمی از کرم را روی پوست قرار دهید و به آرامی بمالید. | با تشخیص پزشک و زمانی که التهاب پوستی شدید است. |
| کرم سوختگی | پوست را کاملا تمیز کنید و پس از تست حساسیت، کرم را روی پوست نوزاد بمالید. | زمانی که التهاب پوستی عفونی نیست و ناشی از ادرار سوختگی یا عرقسوز شدن است. |
بسیاری از نوزادان، دچار بثورات میشوند. پس به عنوان مادر باید بدانید چگونه با تحریکهای پوستی نوزاد خود مواجه شوید و آن را درمان کنید:
- درمان خانگی: همانطور که بالاتر به طور کامل گفته شد، موثرترین درمان خانگی این مشکل تعویض مکرر پوشک و زمان بدون پوشک و استفاده از یک لایه ضخیم از پماد محافظ است.
برخی منابع به استفاده از شیر مادر یا حمام با جوش شیرین اشاره میکنند، اما شواهد علمی برای اثربخشی قطعی آنها محدود است و بهتر است قبل از استفاده با پزشک مشورت شود.
- داروهای موضعی و پمادهای ضد قارچ: اگر با وجود استفاده از راهکارهای پیشگیرانه، همچنان نوزادتان با مشکل بثورات مواجه است، از کرمهای موضعی مخصوص مانند وازلین و اکسید روی (زینک اکساید) استفاده کنید. برای درمان بثورات خفیف و متوسط نیز میتوانید پماد سوختگی نوزاد تهیه کنید.
چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟
گاهی استفاده از درمانهای خانگی برای پیشگیری و درمان بثورات کافی نیست و باید به پزشک اطفال مراجعه کنید. برای مثال، اگر شاهد نشانههای زیر در نوزاد خود هستید، حتما با پزشک مشورت نمایید:
- نوزاد تازهمتولدشده مبتلا به بثورات پوشک شده است.
- بثورات پس از دو تا سه روز نه تنها بهتر نشده، بلکه تشدید شده است.
- پوست تاول زده است و زخمها به شکل عفونی هستند.
- نواحی دیگر مانند بازوها، صورت و حتی پوست سر نیز دچار تحریک پوستی شده است.
- بثورات با تب نوزاد همراه است.
- درد بثورات و تحریک پوستی، برای نوزاد غیر قابل تحمل است.
- نوزاد مشکوک به عفونت قارچی شده است.
سوالات متداول
بهترین پماد برای بثورات پوشک چیست؟
انتخاب پماد بستگی به درجه التهاب دارد. همچنین در انتخاب کرم یا پماد، باید به ترکیبات آن توجه داشته باشید تا بثورات تشدید نشود.
بثورات پوشک چه مدت طول میکشد تا بهبود یابد؟
معمولا بثورات از ۲ روز تا ۱ هفته پس از شروع درمان بهبود پیدا میکنند. البته در درجات شدیدتر، ممکن است درمان التهاب پوستی ناحیه پوشک بیشتر طول بکشد.
چگونه بثورات پوشک را از حساسیت پوستی تشخیص دهیم؟
بثورات پوشکی، محدود به ناحیه پوشک است و معمولا به دلیل تماس طولانیمدت پوست با ادرار و مدفوع به وجود میآید؛ در حالی که حساسیت پوستی ممکن است در نواحی خارج از پوشک نیز رخ دهد.
