علائم دندان درآوردن نوزاد را بشناسید!
- نویسنده: معصومه احمدپور
- بهروزرسانی: 1404/10/14
- No Comments
- سلامت نوزاد, نوزاد
- انتشار:
علائم دندان درآوردن نوزاد چیست و چگونه میتوانیم درد آن را تسکین دهیم؟ برخی از علائم دندان درآوردن نوزاد شامل بیقراری، افزایش آب دهان، تورم لثهها و تمایل به جویدن اشیا است.
با توجه به اهمیت دوره دندان در آوردن در پروسه رشد کودک، در این مقاله جامع، علاوه بر توضیح نشانهها، علائم دندان درآوردن فک بالا نوزاد، راهکارهای تسکین درد، جدول زمانبندی رویش دندانها و معرفی محصولات کاربردی مثل دندانگیر سیلیکونی یا غذاهای کمکی مناسب را بررسی میکنیم.
با این حال، همانطور که میدانید دندان درآوردن تنها دلیل گریه نوزادان نبوده و ممکن است گریه ممتد و طولانی فرزند شما دلیل دیگری داشته باشد. ما در مقاله علت گریه نوزاد به بررسی دلایل گریه نوزادان پرداخته و متناسب با هر دلیل یک راه حل نیز معرفی کردیم. بنابراین به هیچ وجه مطالعه این مقاله را از دست ندهید.
دندان دراوردن نوزاد چه علائمی دارد؟
رایجترین علائم و نشانه های دندان درآوردن نوزاد عبارتند از:
- بیقراری و گریههای طولانی
- اختلال خواب و بیدار شدنهای مکرر
- تورم و قرمزی لثه
- افزایش ترشح آب دهان
- بیاشتهایی یا امتناع از شیر خوردن
- تمایل شدید به مکیدن یا جویدن اشیا
- تب خفیف (نه تب بالا)
- مالیدن گوشها یا کشیدن موهای سر
توجه داشته باشید که این علائم معمولاً در بازه ۴ تا ۷ ماهگی آغاز میشوند. با این حال ممکن است در برخی نوزادان زودتر یا دیرتر نیز مشاهده شوند. نکته مهم این است که تب بالا، اسهال شدید یا بیحالی غیرعادی به دندان درآوردن ارتباطی نداشته و در صورت مشاهده هر یک از این علائم باید به پزشک متخصص مراجعه کنید.
پیشنهاد مطالعه: علت تب نوزاد بدون علائم سرماخوردگی
چرا نوزاد هنگام دندان درآوردن بیقرار میشود؟

دندانها در زیر لثه رشد میکنند و برای رویش به سطح فشار میآورند. این فشار باعث تحریک اعصاب لثه و در نتیجه درد، التهاب و بیقراری در کودک میشود. به همین دلیل است که نوزاد دائماً به دنبال چیزی برای جویدن است تا این فشار را کاهش دهد. برای جلوگیری از ورود آلودگی یا آسیب به دهان کودک، بهتر است اسباببازیهای مخصوص و ایمن در دسترس او قرار دهید. شما میتوانید مجموعهای از بهترین لوازم سرگرمی و دندانگیرهای استاندارد را در فرشتگان مشاهده کرده و مناسبترین گزینه را برای دلبندتان انتخاب کنید.
راهکارهای موثر برای تسکین درد دندان درآوردن
شایان توجه است که تنها شناخت علائم دندان درآوردن نوزاد، کافی نیست؛ بلکه والدین باید بدانند چگونه این مرحله را طی کنند و چه اقداماتی را انجام دهند تا شرایط برای کودک راحتتر شود. بر همین اساس، در ادامه، قصد داریم بهترین روشهای خانگی و پزشکی برای کاهش و تسکین درد دندان درآوردن را مرور کنیم:
1. استفاده از دندانگیرهای مناسب
دندان گیر نوزاد وسیلهای امن برای آرام کردن خارش و فشار لثه هستند. در حال حاضر، دندانگیرهای موجود در حوزه لوازم نوزاد، سیلیکونی یا ژلهای است. این نوع از دندانگیرها به دلیل نرمی و ایمنی بالا، بهترین انتخاب برای تسکین و خنک کردن لثه ملتهب نوزادان محسوب میشوند. شایان ذکر است، برخی مدلهای دندانگیر قابلیت خنک شدن در یخچال را دارند و به همین دلیل، اثر بیحسکنندگی ملایمی ایجاد میکنند. بنابراین بهتر است قبل از خرید این محصول با ویژگیهای بهترین دندان گیر نوزاد آشنا باشید. به این ترتیب، میتوانید بهترین و مناسبترین دندان گیر را برای فرزندتان انتخاب و خریداری کنید.
2. ماساژ لثه نوزاد
شستن دستها و سپس ماساژ آرام لثه نوزاد با انگشت تمیز، یکی از موثرترین و کمهزینهترین روشهای تسکین درد و التهاب لثه نوزاد به شمار میآید. توجه داشته باشید، این اقدام سبب کاهش التهاب و ایجاد آرامش لحظهای میشود. یکی از مهمترین وسایلی که میتوانید برای ماساژ و تمیز کردن دندان و لثه فرزندتان استفاده کنید، مسواک انگشتی است. ما در یک مقاله جداگانه به معرفی مسواک انگشتی و مزایای استفاده از آن پرداختیم. میتوایند برای کسب اطلاعات بیشتر این مقاله را مطالعه کنید.
مقاله پیشنهادی: مسواک انگشتی چیست؟
3. غذاهای سرد و مقوی
در سنین بالاتر از ۶ ماه، میتوان از پورههای سرد مثل سیب یا هویج پخته، ماست خنک یا خیار پوستکنده استفاده کنید. این خوراکیها علاوه بر اینکه مغذی هستند، به تسکین لثه نیز کمک میکنند. حریره بادام نیز یکی دیگر از خوراکیهای مغذی است که خوردن آن نیز برای نوزاد بسیار راحت است. در صورتی که با روش تهیه حریره بادام آشنا نیستید، بهتر است حتما مقاله ما در خصوص طرز تهیه حریره بادام برای نوزاد ۶ ماهه را مطالعه کنید و مطابق با دستور تهیه ما، برای فرزندتان حریره بادام تهیه کنید. مطمئن باشید، دلبندتان عاشقش میشود.
4. روشهای دارویی (با مشورت پزشک)
در برخی موارد، پزشک میتواند قطرههای بیحسی یا داروهای ایمن را برای نوزاد شما تجویز کند. لازم به ذکر است که استفاده خودسرانه از ژلهای بیحسی، به سبب داشتن برخی ترکیبات مضر برای نوزادان بسیار خطرناک است.
زمان و ترتیب رویش دندانهای شیری
بر اساس مطالعات دندانپزشکی اطفال، جدول زمانبندی رویش دندانها به شکل زیر است:
| ردیف | دندانها | سن تقریبی رویش |
| ۱ | دندانهای پیشین میانی پایین | ۶ تا ۱۰ ماهگی |
| ۲ | دندانهای پیشین میانی بالا | ۸ تا ۱۲ ماهگی |
| ۳ | دندانهای کناری بالا | ۹ تا ۱۳ ماهگی |
| ۴ | دندانهای کناری پایین | ۱۰ تا ۱۶ ماهگی |
| ۵ | دندانهای آسیای اول بالا | ۱۳ تا ۱۹ ماهگی |
| ۶ | دندانهای آسیای اول پایین | ۱۴ تا ۱۸ ماهگی |
| ۷ | دندانهای نیش بالا | ۱۶ تا ۲۲ ماهگی |
| ۸ | دندانهای نیش پایین | ۱۷ تا ۲۳ ماهگی |
| ۹ | دندانهای آسیای دوم پایین | ۲۳ تا ۳۱ ماهگی |
| ۱۰ | دندانهای آسیای دوم بالا | ۲۵ تا ۳۳ ماهگی |
آیا دندان درآوردن با هوش نوزاد ارتباط دارد؟

جالب است بدانید، بسیاری از والدین نگرانند که تاخیر در رویش دندان نشانهای از مشکل رشدی یا هوشی باشد. این در حالی است که تمامی تحقیقات پزشکی انجام شده نشان میدهند که زمان رویش دندان به هیچ وجه، ارتباطی با هوش نوزاد ندارد. در حقیقت، زمان درآوردن دندان به عواملی مانند ژنتیک، تغذیه و شرایط سلامتی عمومی نوزاد بستگی دارد.
عوارض احتمالی دندان درآوردن
با توجه به اینکه دندان درآوردن در نوزادان یک فرایندی طبیعی است، اما متاسفانه در برخی از نوزادان میتواند با عوارض موقتی همراه باشد. برخی از مهمترین عوارض احتمالی دندان در آوردن عبارتند از:
- بیاشتهایی و کاهش وزن جزئی
- اسهال خفیف به دلیل افزایش بزاق
- بثورات پوستی اطراف دهان
- اختلال خواب موقتی
نکته بسیار مهم: در صورت مشاهده اسهال شدید، تب بالای ۳۸.۵ درجه و بیحالی غیرعادی، باید به پزشک متخصص مراجعه کنید.
علت تاخیر در رویش دندانها
در صورتی که تا ۱۲ ماهگی هیچ یک از دندانهای فرزندتان رویش نداشته، باید علت این تاخیر به طور دقیق بررسی شود. بنابراین در صورت بروز چنین شرایطی، مشاوره با پزشک اطفال ضروری است. شایعترین دلایل تاخیر در رویش دندانها شامل:
- عوامل ژنتیکی (تاخیر در رویش دندانها یک امر طبیعی در برخی از خانوادهها است.)
- کمبود ویتامین D و کلسیم
- مشکلات تیروئیدی یا متابولیک
- بیماریهای زمینهای نادر
اشتباهات رایج والدین در مدیریت این دوره
برخی از والدین در زمان دندان در آوردن فرزندشان با هدف کاهش درد نوزاد و اذیت نشدن او، اشتباهات و یا اقدامهای خودسرانهای را انجام میدهند که ممکن است با عوارض جدی همراه باشد. در ادامه به معرفی ۴ مورد از مهمترین اشتباهاتی که والدین در زمان دندان در آوردن نوزاد انجام میدهند، خواهیم پرداخت.
- استفاده خودسرانه از ژلهای بیحسی و حتی داروها
- بیتوجهی به بهداشت دهان نوزاد، مانند مسواک زدن و شستن لثههای نوزاد، پس از رویش اولین دندان
- تصور اینکه هر تب یا اسهالی به دندان درآوردن مربوط بوده و در نتیجه نسبت به تب بالای کودک بیتوجهی نشان داده و در نهایت با مشکلات جدی مواجه خواهند شد.
- گذاشتن اشیای غیر ایمن در دهان کودک برای جویدن
توجه داشته باشید این است که گذاشتن اشیا غیر ایمن یا آلوده در دهان نوزاد سبب استفراغ نوزاد یا در مواردی بیماری نیز خواهد شد. البته باید بدانید، استفراغ در نوزادان دلایل مختلفی دارد و بهتر است در صورت مواجه با این مشکل به پزشک متخصص مراجعه کنید. همچنین شما میتوانید برای کسب اطلاعات بیشتر مقاله علت استفراغ نوزاد را مطالعه کنید.
لبخند آرامشبخش پس از گذر از یک مرحله دشوار
دندان درآوردن یکی از مراحل مهم رشد در نوزادان است که اگرچه با بیقراری و نگرانی همراه میشود، اما با شناخت علائم و استفاده از راهکارهای صحیح میتوان آن را به یک تجربه شیرین تبدیل کرد. در نهایت، این روزها نیز مانند سایر مراحل رشد فرزندتان، بهسرعت سپری میشوند و جای خود را به لبخند شیرین کودک با دندانهای کوچک و درخشان خواهند داد. این مقاله نیز با هدف کمک به والدین نوشته شده تا هم نگرانیشان کمتر شود و هم بهترین شرایط مراقبتی را برای نوزادشان فراهم کنند. اگر شما نیز در این خصوص نظر یا تجربهای دارید، لطفا در قسمت نظرات با ما و همراهانمان به اشتراک بگذارید.
پرسشهای متداول
علائم دندان درآوردن برای هر دندان چند روز طول میکشد؟
معمولاً دوره بیقراری شدید برای هر دندان حدود چند روز تا یک هفته طول میکشد.
درآوردن کدام دندانها برای نوزاد دردناکتر است؟
معمولاً رویش دندانهای عقبی به دلیل سطح پهنترشان، درد و بیقراری بیشتری ایجاد میکند.
چگونه از گاز گرفتن مادر هنگام شیردهی در دوره دندان درآوردن جلوگیری کنیم؟
اگر نوزاد شما را گاز گرفت، شیردهی را برای لحظهای متوقف کرده و با آرامش بگویید نه؛ به مرور یاد میگیرد که این کار باعث قطع شدن شیر میشود
آیا ترتیب رویش دندانها ممکن است متفاوت از جدول باشد؟
بله، تاخیر، تقدم یا تفاوت در ترتیب رویش دندانها در بسیاری از کودکان کاملاً طبیعی است.
تب ناشی از دندان درآوردن تا چه دمایی طبیعی است؟
تب ناشی از دندان درآوردن معمولاً بسیار خفیف و زیر ۳۸ درجه سانتیگراد است.