نوزاد از چند ماهگی شروع به راه رفتن میکند؟
- نویسنده: آسیه رحمانی
- بهروزرسانی: 1404/09/06
- No Comments
- نوزاد
- انتشار:
به عنوان یک والد ممکن است این سوال برایتان پیش بیاید که نوزاد از چند ماهگی شروع به راه رفتن میکند؟ بیشتر نوزادان بین ۱۲ تا ۱۵ ماهگی اولین قدمهای مستقل خود را برمیدارند، اما این فقط یک میانگین است. بازهی راه رفتن هر کودک متفاوت است و نباید فرزندتان را با دیگران مقایسه کنید. بعضی کودکان زودتر، در ۹ ماهگی، اولین قدمهایشان را برمیدارند و بعضی دیگر تا ۱۸ ماهگی زمان نیاز دارند. تفاوت در زمان راه رفتن نوزاد طبیعی است و به عوامل ژنتیکی، محیطی و حرکتی بستگی دارد.
راه رفتن، یکی از مهمترین نقاط عطف رشد حرکتی کودک است و دیدن اولین قدمهای او همیشه لحظهای هیجانانگیز برای والدین محسوب میشود. اما مهمتر از زمان دقیق، روند رشد و اعتماد به نفس کودک در طی این مسیر است.
جدول زمانی رشد مهارتهای حرکتی و راه رفتن نوزاد
| سن تقریبی | مهارتهای کلیدی حرکتی |
| ۶ تا ۹ ماهگی | نشستن با تکیه، سپس بدون تکیه؛ شروع چهاردستوپا در حدود ۷ تا ۱۰ ماهگی؛ ایستادن با کمک. |
| ۹ تا ۱۲ ماهگی | بالا کشیدن خود برای ایستادن، تمرین نشستن از حالت ایستاده، ایستادن بدون تکیه برای چند ثانیه، برداشتن اولین قدمها با کمک. |
| ۱۲ تا ۱۵ ماهگی | راه رفتن مستقل اما ناشیانه، باز بودن دستها برای حفظ تعادل، توانایی خم شدن و دوباره ایستادن. |
| ۱۶ تا ۱۸ ماهگی | بالا و پایین رفتن از پله با کمک، راه رفتن به عقب، رقصیدن با موسیقی. |
| ۱۹ تا ۲۴ ماهگی | دویدن، ضربه زدن به توپ، ایستادن روی پنجه پا، پریدن از ارتفاع کم. |
| ۲۵ تا ۳۰ ماهگی | دویدن راحت، بالا و پایین رفتن از پله با گرفتن نرده. |
| ۳۱ تا ۳۶ ماهگی | پریدن با دو پا، بالا رفتن از پله بدون کمک. |
| ۴ تا ۵ سالگی | لیلی کردن، حفظ تعادل روی یک پا، تسلط بر حرکات ترکیبی. |
حالا که با جدول زمانی رشد حرکتی آشنا شدید، راحتتر میفهمید در هر مرحله به چه وسایلی نیاز دارید؛ از فرش بازی و اسباببازیهای حرکتی گرفته تا کفش و لباس مناسب. اگر میخواهید این وسایل را یکجا ببینید و مقایسه کنید، سری به صفحهی خرید لوازم نوزاد بزنید. خبر خوب اینکه اگر ساکن تهران باشید میتوانید سفارشتان را در همان روز تحویل بگیرید.
راه رفتن نوزاد از چند ماهگی شروع میشود؟
یک سوال مهم: راه رفتن نوزاد از چند ماهگی شروع میشود؟ میانگین سنی آغاز راه رفتن بین ۱۲ تا ۱۵ ماهگی است. برخی نوزادان در حدود ۹ تا ۱۰ ماهگی راه میافتند، در حالیکه برخی دیگر تا ۱۸ ماهگی نیاز به تمرین دارند. این تفاوت کاملاً طبیعی است.
پزشکان تأکید میکنند که مهمتر از زمان شروع، ترتیب رشد حرکتی است؛ یعنی کودک ابتدا باید نشستن، چهاردستوپا رفتن، ایستادن و سپس قدمبرداشتن را تجربه کند. اگر نوزاد شما هنوز چهاردستوپا نمیرود یا ایستادن با تکیه را بلد نیست، احتمالاً هنوز برای راه رفتن آماده نیست.
آیا برای کوچولویتان دنبال کفشی هستید که او را به راه رفتن تشویق کند؟ بهترین کفش برای نوزادی که تازه راه رفتن را شروع کرده، کفشی سبک، انعطافپذیر، با کفی نرم و پاشنهی بسته است که انگشتان پا داخل آن فضای کافی داشته باشند. اگر در انتخاب اندازه مردد هستید، پیش از خرید حتماً نگاهی به راهنمای سایز کفش نوزادی بیندازید تا سایز مناسب پای فرزندتان را دقیقتر انتخاب کنید.
مراحل رشد حرکتی قبل از راه رفتن

راه رفتن یک شبه اتفاق نمیافتد. نوزاد پیش از آن باید چند مرحلهی مهم حرکتی را پشت سر بگذارد:
- ۶ ماهگی: توانایی نشستن با کمک و کنترل بهتر سر و بالاتنه.
- ۶ تا ۹ ماهگی: شروع حرکت به جلو یا عقب روی زمین و تلاش برای چهاردستوپا رفتن.
در این سن، اسباببازیهایی که نوزاد را به غلت زدن، دست دراز کردن و چهاردستوپا رفتن تشویق کنند، خیلی کمککنندهاند. اگر ایده میخواهید، سری به مطلب بهترین اسباب بازی های مناسب برای نوزادان ۶ تا ۹ ماهه بزنید و چند گزینهی متناسب با مرحله رشد فرزندتان انتخاب کنید.
- ۹ تا ۱۲ ماهگی: بالا کشیدن خود به کمک وسایل اطراف، ایستادن با تکیه و تکان دادن بدن برای حفظ تعادل.
- ۱۱ تا ۱۳ ماهگی: ایستادن بدون تکیه برای چند ثانیه و برداشتن قدمهای کوتاه با کمک والدین.
عوامل مؤثر بر زمان راه رفتن کودک
زمان شروع راه رفتن نوزاد میتواند از کودکی به کودک دیگر فرق کند. چهار عامل مهمتر از بقیه تأثیر دارند:
- ژنتیک: برخی خانوادهها بهطور ژنتیکی کودکان، دیرتر یا زودتر راه میافتند.
- جنسیت: تحقیقات نشان میدهد که تفاوت جزئی بین دختران و پسران وجود دارد؛ معمولاً دخترها اندکی زودتر شروع میکنند.
- محیط و فعالیت: نوزادانی که فرصت بیشتری برای بازی روی زمین دارند، معمولاً زودتر مهارت ایستادن و قدمبرداشتن را یاد میگیرند.
- سلامتی و وزن: نوزادان سبکتر و با عضلات قویتر، سریعتر راه میافتند. در مقابل، وزن زیاد یا کمبود ویتامین D میتواند حرکت را به تأخیر بیندازد.
روشهای کمک به شروع راه رفتن کودک

هیچوقت نباید نوزاد را مجبور به راه رفتن کرد، اما میتوان شرایط را برای او مهیاتر ساخت.
ایمنسازی خانه
فرشهای لیز، میزها با لبههای خطرناک و موانع را از مسیر حذف کنید. محیط ایمن به کودک اجازه میدهد بدون ترس تمرین کند.
تشویق به حرکت با اسباببازی
از واکرهای دستی یا اسباببازیهایی که نوزاد را به جلو هل میدهد استفاده کنید. توپ نرم یا جغجغه نیز او را به حرکت وامیدارد.
بازی با نوزاد
بازیهایی مانند «بیا پیش مامان» یا «قدمقدم» اعتماد به نفس کودک را بالا میبرد. لبخند و تشویق شما مؤثرتر از هر ابزار دیگری است.
گرفتن دستها (فقط در صورت نیاز)
اگر نوزاد به کمک نیاز دارد، انگشتهایش را بگیرید ولی وزن او را کاملاً تحمل نکنید؛ بگذارید خودش تعادل را یاد بگیرد.
وقتی راه رفتن نوزاد تثبیت شد و کمی اعتمادبهنفس بیشتری پیدا کرد، میتوانید آرامآرام او را با وسایل حرکتی ساده مثل سهچرخه آشنا کنید تا تعادل و قدرت پاها بیشتر تقویت شود. برای انتخاب مدل مناسب، راهنمای خرید سه چرخه نوزاد میتواند راهگشا باشد.
علائم دیر راه رفتن کودک
اگر کودک تا ۱۸ ماهگی هنوز بدون کمک قدم برنمیدارد یا حتی تمایل به ایستادن ندارد، باید بررسی شود.
علائم هشداردهنده شامل موارد زیر است:
- سفتی یا شلی غیرعادی عضلات پا
- عدم علاقه به حرکت یا بازی
- ضعف تعادل حتی در حالت نشسته
در چنین شرایطی لازم است با پزشک یا فیزیوتراپیست کودک مشورت کنید.
تأخیر در راه رفتن کودک تا چه زمانی طبیعی است؟
تأخیر در راه رفتن نوزاد تا حدود ۱۸ ماهگی معمولاً طبیعی است، بهشرطی که سایر مهارتهای حرکتی (مثل نشستن و ایستادن) بهدرستی انجام شود.
اما اگر کودک حتی پس از این سن هیچ تلاشی برای ایستادن یا حرکت نداشت، ممکن است نیاز به بررسی تخصصیتر وجود داشته باشد.
تفاوت زمان راه رفتن دختر و پسر
از نظر علمی تفاوت زیادی وجود ندارد، اما برخی مطالعات نشان دادهاند که دخترها بهطور میانگین چند هفته زودتر از پسرها راه میروند. این اختلاف جزئی است و دلیل نگرانی نیست، چون فاکتورهای محیطی و ژنتیکی تأثیر بسیار بیشتری دارند.
به جدول زمانی نوزاد خود اعتماد کنید
پس نوزاد از چند ماهگی شروع به راه رفتن میکند؟ میانگین سنی بین ۱۲ تا ۱۵ ماهگی است، ولی هر کودک منحصربهفرد است و ممکن است زودتر یا دیرتر شروع کند. به جای مقایسه با دیگران، روند رشد خاص فرزندتان را دنبال کنید. هر نوزاد جدول زمانی منحصربهفردی دارد که با عشق، آرامش و فرصت تمرین، کامل میشود. اگر کودکتان هنوز راه نرفته، نگران نباشید؛ به بدن او زمان بدهید تا خودش آماده شود.
به جای نگرانی درباره اینکه «نوزاد چند ماهگی راه میره»، بر رشد حرکتی، تغذیه مناسب و محیط امن تمرکز کنید تا فرزندتان با اعتماد به نفس اولین قدمهایش را بردارد. برای اینکه تشویق به حرکت نتیجهی بهتری داشته باشد، انتخاب اسباببازی و کفش مناسب خیلی مهم است. در فروشگاه فرشتگان میتوانید اسباببازیهایی مخصوص تقویت تعادل و راه رفتن، و همینطور کفشهای سبک برای نوزادانی که تازه قدم برمیدارند را ببینید و بر اساس سن و مرحلهی رشد فرزندتان انتخاب کنید.
سوالات متداول
آیا نوزادی که چهاردستوپا نمیرود، در راه رفتن تاخیر خواهد داشت؟
لزومی ندارد، ولی چهاردستوپا رفتن باعث تقویت عضلات و هماهنگی دست و پا میشود و معمولاً به راه رفتن بهتر کمک میکند.
آیا استفاده از روروک باعث پرانتزی شدن پاها میشود؟
بله، در صورت استفادهی طولانی و بدون نظارت ممکن است فشار نامناسبی به مفاصل پا وارد شود. استفاده محدود و کوتاهمدت بدون آسیب است.
اگر نوزاد فقط روی پنجه پا راه میرود، نشانه چیست؟
در بیشتر موارد طبیعی است و با تمرین اصلاح میشود؛ اما اگر بعد از ۲ سالگی ادامه داشت، نیاز به بررسی حرکتی دارد.
بهترین کفش برای نوزادی که تازه شروع به راه رفتن کرده چیست؟
کفش سبک، انعطافپذیر، با کف نرم، پاشنهی بسته و اندازه درست.
منظور از “Cruising” چیست؟
یعنی راه رفتن با تکیه به مبل یا دیوار، مرحلهای بین ایستادن و راه رفتن مستقل.