از چند ماهگی باید به نوزاد آب بدهیم؟
- نویسنده: آسیه رحمانی
- بهروزرسانی: 1404/09/04
- No Comments
- تغذیه و شیردهی به نوزاد, نوزاد
- انتشار:
از چند ماهگی باید به نوزاد آب بدهیم؟ بعد از ۶ ماهگی. پیش از ششماهگی، شیر مادر یا شیرخشک تمام نیاز آبی بدن نوزاد را تأمین میکند و آب دادن به نوزاد نهتنها لازم نیست بلکه میتواند به سلامت او آسیب بزند. بعد از ششماهگی، میتوانید مقدار کمی آب به نوزاد بدهید و با افزایش سن، مقدار آب روزانه را آرامآرام بیشتر کنید.
در جدول زیر، مقدار تقریبی آب مورد نیاز کودکان بر اساس سن آورده شده است:
| سن کودک | مقدار تقریبی آب مورد نیاز در روز |
| ۶ تا ۱۲ ماه | ۱۲۰ تا ۲۴۰ میلیلیتر (علاوه بر شیر مادر یا شیرخشک) |
| ۱ تا ۲ سال | ۸۰۰ تا ۱۰۰۰ میلیلیتر در روز (از مجموع آب، شیر، سوپ، میوه) |
| ۲ تا ۵ سال | ۱۰۰۰ تا ۱۴۰۰ میلیلیتر در روز |
از چند ماهگی به نوزاد آب بدهیم؟
سوال «ازچندماهگی بایدبه نوزادآب داد» یکی از مهمترین دغدغههای والدین است. راهنمای رسمی سازمان جهانی بهداشت و متخصصان اطفال میگوید:
- تا قبل از ششماهگی، هیچ مقدار آبی به نوزاد داده نشود.
- بعد از ششماهگی و آغاز تغذیه تکمیلی، آب را میتوان در حجم کم و کنترلشده اضافه کرد.
دلایل این توصیه خیلی ساده است:
سیستم گوارش و کلیههای نوزاد زیر ۶ ماه هنوز بهاندازه کافی بالغ نیستند و حتی مقدار کم آب میتواند به بدن او فشار وارد کند. البته آب فقط یکی از اجزای تغذیه سالم نوزاد است؛ برای اینکه کل فرآیند تغذیه تکمیلی را اصولیتر پیش ببرید، لازم است لوازم مناسب و ایمن برای تغذیه نوزاد تهیه کنید. در راهنمای تهیه لوازم تغذیه نوزاد میتوانید با ضروریترین وسایل، نکات انتخاب هر کدام و اشتباهات رایج در خرید آشنا شوید.
مضرات آب دادن به نوزاد
دادن آب پیش از ششماهگی، برخلاف تصور بسیاری از والدین، «یک اقدام بیخطر» نیست. بدن نوزاد در این سن هنوز آمادگی دریافت آب اضافی را ندارد و اضافهکردن آب میتواند پیامدهای زیر را ایجاد کند:
مسمومیت با آب
مسمومیت با آب زمانی رخ میدهد که مقدار آب دریافتی باعث رقیق شدن سدیم خون میشود. نوزاد کوچک به دلیل حجم کم بدن، خیلی سریع تحتتأثیر قرار میگیرد.
علائم مسمومیت با آب
- خوابآلودگی شدید و غیرعادی
- استفراغ
- کاهش دمای بدن
- بیقراری یا گریه متفاوت
- در موارد شدید، تشنج
اگر هر کدام از این علائم را بعد از آب دادن دیدید، فوراً باید به پزشک مراجعه کنید.
آسیب به کلیهها
کلیههای نوزاد زیر ششماهگی هنوز توانایی دفع آب اضافی را ندارند. ورود آب به بدن میتواند به کلیهها فشار وارد کند و باعث اختلال عملکرد شود.
بههم خوردن تعادل الکترولیتی بدن کودک
سدیم، پتاسیم و سایر الکترولیتها نقش حیاتی در عملکرد قلب، اعصاب و عضلات دارند. آب اضافی باعث رقیق شدن الکترولیتها و مختل شدن عملکرد بدن نوزاد میشود.
تداخل با شیردهی
نوزاد وقتی آب میخورد، کمتر شیر مینوشد. این موضوع باعث کاهش دریافت کالری، اختلال در افزایش وزن و کاهش تولید شیر مادر میشود.
احتمال عفونت یا مشکلات گوارشی
اگر آب بهطور کامل بهداشتی نباشد یا درست جوشانده و سرد نشده باشد، میتواند باعث اسهال، عفونت یا مشکلات گوارشی شود.
علاوه بر مقدار آب، نوع و زمانبندی وعدهها هم در رشد سالم کودک مهم است. اگر میخواهید بدانید در هر سن، چند وعده شیر، غذای کمکی و آب برای کودک کافی است، جدول تغذیه نوزاد میتواند راهگشا باشد.
نحوه درست آب دادن به نوزاد (بعد از ۶ ماهگی)

وقتی نوزاد وارد تغذیه تکمیلی شد، باید آب را به شکل صحیح و کنترلشده به او معرفی کنید:
- از لیوان یا لیوان نیدار استفاده کنید: شیشه شیر باعث میشود نوزاد حجم زیادی آب بنوشد و خطر خفگی یا مسمومیت با آب افزایش پیدا کند. لیوانهای آموزشی یا نیدار بهترین و ایمنترین گزینهها هستند. برای خرید و آشنایی با مدلهای لیوان نوزاد روی لینک کلیک کنید.
- حجم کم در هر بار: در ابتدای مسیر، ۱ تا ۲ قاشق غذاخوری آب کافی است. بعد از مدتی میتوانید مقدار آن را بیشتر کنید.
- آب را در طول روز پخش کنید: بدن کودک باید فرصت جذب و پردازش داشته باشد، بنابراین آب دادن به نوزاد را در طول روز پخش کنید.
چه نوع آبی به نوزاد بدهیم؟
- آب جوشیده و سرد شده: بهترین گزینه است، بهویژه در سال اول.
- آب تصفیهشده: اگر دستگاه تصفیه استاندارد دارید، قابل قبول است اما بهتر است در ۱۲ ماه اول، آب جوشیده همچنان انتخاب اول باشد.
- آب معدنی برای نوزاد مناسب نیست مگر اینکه سدیم پایینی داشته باشد.
اگر علاوه بر آب، قصد دارید کمکم آبمیوه طبیعی را هم (طبق توصیه پزشک و در سن مناسب) وارد برنامه کودک کنید، انتخاب ظرف مناسب اهمیت بیشتری پیدا میکند. در راهنمای خرید لیوان آبمیوه خوری نوزاد میتوانید با نکات بهداشتی، جنسهای مناسب، حجم استاندارد و طراحیهای ضدچکه آشنا شوید.
علائم کمآبی در نوزادان
نوزادان همیشه قادر نیستند تشنگی را واضح نشان دهند. علائم هشدار شامل موارد زیر است:
- تعداد پوشک خیس کمتر از ۴ بار در روز
- ادرار تیره و غلیظ
- گریه بدون اشک
- خشکی لب و دهان
- بیقراری یا کجخلقی غیرمعمول
- فرو رفتگی ملاج (در موارد شدید)
اگر هرکدام از این نشانهها را دیدید، باید میزان شیر یا آب (برای بالای ۶ ماه) را افزایش دهید و در موارد شدیدتر به پزشک مراجعه کنید.
پاسخ قطعی به سوال اب از چند ماهگی به نوزاد بدهیم!
شیر مادر یا شیرخشک تا قبل از ششماهگی تمام نیاز جسمی کودک را برطرف میکند و نیاز به آب صفر است. بعد از آن، آب کمکم و با روش صحیح وارد رژیم کودک میشود. اگر از خودتان میپرسید «از چند ماهگی باید به بچه آب داد»، همین قانون ساده را به خاطر بسپارید:
«قبل از ششماهگی ممنوع، بعد از ششماهگی، کنترلشده.»
اگر بعد از آشنایی با اصول تغذیه و آب دادن به نوزاد، بهدنبال یک مرجع مطمئن برای خرید سیسمونی هستید، میتوانید سری به فروشگاه لوازم مادر و نوزاد فرشتگان بزنید. در این فروشگاه، همه اقلام سیسمونی شامل محصولات تغذیه، لیوانهای آموزشی، شیشه شیر را یکجا میبینید و راحتتر میتوانید مقایسه و انتخاب کنید.
سوالات متداول
آیا آب دادن به نوزاد میتواند باعث کولیک شود؟
بله. ورود آب میتواند سیستم گوارش نابالغ نوزاد را تحریک کند و دردهای کولیکی را افزایش دهد.
بهترین زمان روز برای آب دادن به نوزاد چه موقع است؟
پس از وعدههای غذایی تکمیلی، مقدار کم آب مناسب است. دادن آب قبل از غذا اشتهای کودک را کاهش میدهد.
آیا نوزادانی که در آب و هوای گرم زندگی میکنند، به آب بیشتری نیاز دارند؟
نه قبل از ۶ ماهگی. حتی در هوای گرم، شیر مادر نیاز آبی را کاملاً جبران میکند. بعد از ۶ ماهگی، مقدار آب میتواند کمی بیشتر باشد اما همچنان کنترلشده.
تفاوت آب جوشیده سرد شده با آب تصفیه شده برای نوزادان چیست؟
آب جوشیده مطمئنترین گزینه است و میکروبها را کاملاً از بین میبرد. آب تصفیهشده ممکن است هنوز آلایندههای میکروبی داشته باشد.
آیا میتوان به نوزادان آب میوه یا دمنوشهای گیاهی داد؟
قبل از یکسالگی توصیه نمیشود. قند بالا، احتمال حساسیت و ناسازگاری با دستگاه گوارش نوزاد از دلایل منع مصرف است.
اگر نوزاد بیمار باشد (مثلاً تب یا اسهال)، نیاز آبی او تغییر میکند؟
بله، اما برای زیر ششماهگی همچنان باید فقط شیر داده شود. برای بالای ششماهگی، آب بیشتر در حجم کم مفید است.