علت گریه نوزاد در شب چیست؟ بررسی دلایل و راهکارهای سریع آرام کردن کودک
- نویسنده: مریم قاضیانی
- بهروزرسانی: 1404/08/13
- No Comments
- سلامت نوزاد, نوزاد
- انتشار:
علت گریه نوزاد در شب چیست و چگونه میتوان او را آرام کرد؟ شایعترین دلایلی که باعث گریه نوزاد در شب قرار میشوند در جدول زیر آمده است:
| دلیل اصلی | علائم کلیدی | راهحلهای سریع |
|---|---|---|
| ۱. گرسنگی | گریههای شدید و سریع، صدای «نه» هنگام جستجوی شیر، مکیدن مشت | بررسی ساعت آخرین وعده و تغذیه نوزاد. |
| ۲. پوشک کثیف | احساس ناراحتی و بیقراری (در برخی نوزادان) | بررسی و تعویض پوشک (استفاده از نشانگر رطوبت). |
| ۳. نفخ یا نیاز به آروغ | گریه بلافاصله بعد از شیر، بلعیدن هوا هنگام گریه یا سکسکه | زدن ضربه آرام به پشت برای آروغ گرفتن. |
| ۴. خستگی یا بیخوابی | گریه نوزاد خسته که قادر به آرام کردن خود نیست | قنداق کردن، حرکت تکان دادن، صدای لالایی/وزوز. |
| ۵. تنهایی یا نیاز به آغوش | گریه ناشی از تنها ماندن و نیاز به امنیت | در آغوش گرفتن و رسیدگی سریع و همدلانه. |
| ۶. دندان درد | افزایش گریه (از ۴ ماهگی)، آبریزش دهان، جویدن اشیا | ماساژ لثهها، مکیدن پستانک، استفاده از دندانگیر یخزده. |
| ۷. دما (گرما/سرما) | تحریکپذیری در دمای بالا و ناراحتی در سرما | تنظیم دمای اتاق و پوشش نوزاد. |
| ۸. رفلاکس معده | آروغ زدن شدید، بیقراری/مشکل خواب، گریهی بیش از حد (سوزش سر دل) | در زمان خواب، سر کودک را بالاتر از بدن قرار دهید. |
| ۹. کولیک | گریه طولانی، مکرر و شدید بدون دلیل مشخص (معمولاً عصرها) | مراجعه به پزشک برای معاینه کامل. |
در ادامه به بررسی ۹ دلیل گریه نوزاد در شب پرداخته و راهحل برای هر یک از آنها را مورد بررسی قرار میدهیم. پس، اگر شما هم با گریه و بیقراری نوزاد در شب دست و پنجه نرم میکنید، با ما تا پایان این مطلب همراه باشید.
۹ دلیل گریه نوزاد در شب

قبل از اینکه کودک بتواند از کلمات برای بیان نیازهای خود استفاده کند، گریه کردن شکل اصلی ارتباط اوست. آنها این کار را در چند سال اول زندگی خود زیاد انجام میدهند و اغلب در اواسط خواب.
دلایل رایج بیدار شدن کودک با گریه شامل انواع مختلف ناراحتی جسمی یا نیازهای عاطفی است که عبارتند از:
۱. گرسنگی و نیاز به شیر
بسیاری از نوزادان شبها به دلیل گرسنگی گریه میکنند. همه وقتی گرسنه هستند کمی بدخلق میشوند، به خصوص نوزادان اگر مدتی غذا نخورده باشند، میتوانند خیلی سریع از صفر به جیغ زدن برسند. کارشناسان میگویند گریههای گرسنگی کودک ممکن است شامل صدای «نه» نیز باشد که از برخورد زبان کودک به سقف دهانش در جستجوی شیر ناشی میشود.
گریه در واقع یک نشانه دیرهنگام گرسنگی پس از کارهایی مانند لیسیدن لبها یا مکیدن مشتشان است. ساعت و مدت زمان آخرین وعده غذایی آنها را بررسی کنید.
۲. پوشک کثیف و ناراحتی
بعضی از نوزادان میتوانند ساعتها بدون هیچ نگرانی در پوشک خیس یا کثیف خود بنشینند. برخی دیگر اگر بیش از یک ثانیه احساس ناراحتی کنند، دیوانه میشوند. چند ثانیه وقت بگذارید و پوشک را باز کنید و یک بررسی سریع انجام دهید یا یک «آزمایش بو» انجام دهید.
برای اینکه این تعویض، سریع، راحت و بهداشتی انجام شود، داشتن لوازم باکیفیت و مناسب اهمیت زیادی دارد. به همین دلیل، ما در فرشتگان با بیش از ۳۰ سال سابقه در زمینه لوازم مورد نیاز مادر و نوزاد، مجموعهای کامل از بهترین محصولات بهداشتی، مثل پوشک، دستمال مرطوب، کرم سوختگی و زیرانداز تعویض را با ضمانت اصالت و ارسال سریع برای شما فراهم کردهایم.
۳. نیاز به آروغ زدن یا نفخ شکم
اگر متوجه شدید که نوزاد درست بعد از شیر خوردن گریه میکند، این یک نشانهی واضح است که باید آروغش را بگیرید. البته موارد دیگری نیز میتواند موجب نفخ شود؛ کارهایی مثل مکیدن پستانک، سکسکه یا گریه میتوانند منجر به بلعیدن هوا و نفخ شکم شوند.
بنابراین، وقتی نوزادی دارید که بیدلیل گریه میکند، زدن ضربهای به پشتش ضرری ندارد. چندین تکنیک برای آروغ گرفتن نوزاد وجود دارد، بنابراین روشی را پیدا کنید که برای شما مناسب باشد.
۴. خستگی بیش از حد یا بیخوابی
خواب یک مهارت اکتسابی است، درست مانند هر چیز دیگری. بنابراین، شما باید این مهارت را به کودک خود بیاموزید. علاوهبر این، نوزادان تا حدود ۴ ماهگی ریتم شبانهروزی مشخصی ندارند. علاوه بر این، یک نوزاد گریان تا حد زیادی قادر به آرام کردن خود نیست، بنابراین والدین باید به کودک کمک کنند تا این مهارت را در خود ایجاد کند.
برای کمک به کاهش گریه نوزاد در شب و آرام کردن او برای خواب، به کمی آزمون و خطا نیاز دارید تا ببینید چه چیزی نوزاد خسته شما را به بهترین شکل آرام میکند. به طور مثال،قنداق کردن ممکن است باعث شود کودک شما احساس راحتی و آرامش کند. برخی از نوزادان نیز با حرکت و تکان دادن، صدای لالایی یا حتی صدای جاروبرقی و سشوآر بهتر به خواب میروند.
۵. احساس تنهایی و نیاز به آغوش
نوزادان اغلب از تنهایی گریه میکنند، زیرا دائما در آغوش گرفته نمیشوند یا تکان داده نمیشوند. آنها در این دوره رشد سریع به آغوش و احساس امنیت از سوی والدین نیاز دارند. باید به نوزادان خردسال با همدلی و به سرعت رسیدگی شود تا سیستم بدنشان یاد بگیرد که به جای آشفتگی یا عصبانیت، آرام باشد.
۶. دندان درد یا رویش دندان
گاهی علت گریه بیش از حد نوزاد در شب میتواند به خاطر دندان درآوردن باشد. نوزاد میتواند از ۴ ماهگی شروع به دندان درآوردن کند که اغلب با درد همراه است و موجب گریه میشود. از دیگر نشانههای دندان درآوردن، آبریزش بیش از حد دهان و جویدن هر چیزی است که در دسترسش باشد. از جمله مواردی که در این مرحله میتواند به کودک شما کمک کند عبارتند از:
- مکیدن پستانک یا انگشت شست
- ماساژ لثهها
- جویدن دندانگیرهای یخزده
- پیشبند نخی
برای شناخت بیشتر از این مرحله رشد کودک باید با علائم دندان درآوردن نوزاد آشنا شوید که بتوانید بهترین راهحل را برای آن انتخاب کنید.
۷. احساس سرما یا گرما
وقتی بزرگسالان در طول شب احساس گرما یا سرما میکنند، با باز کردن پنجره یا کشیدن پتو روی بدنشان آن را از بین میبرند اما برای کودک راهی جز گریهکردن وجود ندارد. دمای بسیار بالا باعث تحریکپذیری کودک و در نتیجه گریه او در تمام طول شب میشود. سرما نیز باعث ناراحتی آنها میشود.
۸. رفلاکس معده
رفلاکس به این معنی است که اسید معده در نوزاد بالا میآید (برگشت اسید). از سوی دیگر، برگشت شیر زمانی اتفاق میافتد که شیر از معده به دهان برمیگردد و از دهانش بیرون ریخته میشود که میتواند باعث گریه و بیخوابی نوزاد شود. در نتیجه، مهم است که بدانید رفلاکس نوزاد چیست؟ ما در راهنمای خود بهطور کامل عوامل تاثیرگذار و راهکارهای برطرفکردن این موضوع را بررسی کردهایم.
همچنین، باید بدانید که رفلاکس در کودکان علائم مختلفی ایجاد میکند که میتوانید به آنها توجه کنید:
- نوزاد شما به شدت آروغ میزند
- اگر نوزاد شما بیش از حد معمول گریه میکند، میتواند نشانهی از این باشد که مثلا در سینهاش احساس سوزش (سوزش سر دل) دارد.
- کودک شما بیقرار است یا مشکل در خوابیدن دارد.
برای حل این مشکل، در زمان خواب سر کودک را بالاتر از بدن قرار دهید تا در یک راستا نباشند و رفلاکس اتفاق نیفتد.
۹. کولیک
کولیک به گریههای شدید، طولانی و مکرر در نوزادان سالم گفته میشود که اغلب علت مشخصی ندارند و به سختی آرام میشوند؛ وضعیتی که میتواند برای والدین بسیار خستهکننده و نگرانکننده باشد. این دورهها معمولاً حدود ۶ هفتگی به اوج خود رسیده و خوشبختانه تا ۳ الی ۴ ماهگی به طور قابل توجهی بهتر میشوند. اما به یاد داشته باشید که گریههای شدید و بیوقفه همیشه کولیک نیست و گاهی میتواند نشانه یک مشکل پزشکی باشد. برای شناخت کامل این تفاوتها و دریافت اطلاعات جامعتر، مطالعه مقاله ما با عنوان کولیک نوزاد چیست را پیشنهاد میکنیم.
راهکارهای موثر برای آرام کردن نوزاد در شب

به هر دلیلی، ممکن است نتوانید عواملی را که در خواب نوزاد شما اختلال ایجاد میکنند را کنترل کنید. با اینحال، میتوانید عادتهایی را در کودک ایجاد کنید که خواب بهتری را تشویق میکنند. با این نکات ساده شروع کنید:
ایجاد روتین خواب منظم
خوابیدن در حدود یک ساعت مشخص در هر شب میتواند به کودک شما کمک کند تا یاد بگیرد چه زمانی باید آرام شود و برای رفتن به رختخواب آماده شود. یک زمان خواب مشخص برای کودک خود تعیین کنید تا به آن عادت کند و به طور طبیعی یاد بگیرد که از آن پیروی کند.
تکنیکهای آرامسازی
داشتن یک برنامه منظم شبانه همراه با تکنیکهای مرتبط میتواند به کودک شما کمک کند تا بهتر و طولانیتر بخوابد و دفعات بیدار شدنش در طول شب کمتر شود. یک برنامه منظم قبل از خواب میتواند شامل فعالیتهای متعددی باشد که به آرام کردن کودک و آماده کردن او برای خواب کمک میکند:
- آهنگها و موسیقیهای لالایی
- یک حمام گرم
- ماساژ و نوازش
ایجاد محیط خواب مناسب
کودک شما درست مثل شما، میخواهد هنگام خواب آرام و ریلکس باشد. بنابراین، از طریق رعایت نکات زیر میتوانید یک محیط مناسب برای خواب او فراهم کنید:
- تا حد امکان نور را کم کنید و مطمئن شوید که دمای اتاق برای کودک شما خیلی گرم یا سرد نیست.
- اگر نگران هستید که صداهای بیرونی خواب کودک شما را مختل میکند، میتوانید از دستگاههای تولید صدا یا نویز سفید برای کاهش صداهای مزاحم هنگام خواب کودک استفاده کنید.
چه زمانی باید نگران گریه نوزاد باشیم و به پزشک مراجعه کنیم؟
همانطور که گفته شد، در اکثر اوقات علت گریه شدید نوزاد در شب قابل حل و کنترل است اما در صورت بروز علائم زیر باید با پزشک مشورت کرده یا بهصورت حضوری مراجعه کنید.
- تب بالا: دمای بدن نوزاد زیر ۳ ماه بالاتر از ۳۸ درجه سانتیگراد یا در نوزادان بزرگتر بالاتر از ۳۹ درجه سانتیگراد باشد.
- گریه طولانی: گریهای که بسیار شدیدتر از حد معمول است، ساعتها طول میکشد و با هیچ روشی آرام نمیشود.
- تغییر در الگوی گریه: گریهای با صدای بسیار زیر، جیغمانند یا نالهوار که قبلاً سابقه نداشته است.
- مشکلات تنفسی: گریه همراه با خسخس سینه، تنفس سریع، سخت یا توقف کوتاه تنفس باشد.
- بیحالی شدید و خوابآلودگی غیرعادی: نوزاد بسیار بیحال به نظر برسد، به سختی بیدار شود یا نتواند برای شیر خوردن بیدار بماند.
- عدم تمایل به شیر خوردن: نوزاد برای چندین وعده متوالی از خوردن شیر امتناع کند.
- علائم کمآبی: پوشک خشک برای چندین ساعت متوالی، گود افتادن چشمها یا فرورفتگی ملاج (نقطه نرم روی سر).
- سفتی گردن یا بدن: اگر بدن نوزاد هنگام گریه به طور غیرعادی سفت میشود.
- بثورات پوستی ناگهانی: به خصوص اگر همراه با تب باشد.
علاوهبر این، اگر مشکلاتی مثل کولیک ادامهدار شد، باید حتما به پزشک مراجعه کنید. شما میتوانید راهکارهای درمانی مختلف این مسئله را در مقاله درمان کولیک نوزاد به شکل تخصصیتر مطالعه کنید.
شما اکنون زبان گریه نوزادتان را بهتر میفهمید.
علت گریه و بیقراری نوزاد در شب میتواند به عوامل و شرایط مختلفی برگردد که در این مطلب بهطور کامل بررسی کردیم. توانایی تشخیص مشکل اصلی نوزاد یکی از مهمترین نکاتی است که والدین باید به مرور آن را یاد بگیرند. امیدواریم که نکات گفته شده برای شما مفید و کاربردی باشند.
سوالات متداول
۱. گریه ناگهانی نوزاد در خواب نشانه چیست؟
گریه ناگهانی نوزاد در خواب اغلب به دلیل حرکت از یک فاز خواب به فاز دیگر، ناراحتیهای خفیف مانند نفخ یا خیسی پوشک، یا احساس گرسنگی است. معمولا نشانهی مشکل جدی نیست و نوزاد با کمی کمک دوباره به خواب میرود.
۲. چگونه نوزاد گرسنه را از نوزاد بیقرار تشخیص دهیم؟
نوزاد گرسنه اغلب علائمی مانند ملچ ملوچ کردن، به دهان بردن دستها یا چرخاندن سر به دنبال سینه، دارد. در مقابل، نوزاد بیقرار این علائم گرسنگی را ندارد.
۳. آیا نوزادان میتوانند در خواب گریه کنند؟
بله، نوزادان میتوانند در خواب گریه کنند. این پدیده اغلب به نام “گریه خواب” شناخته میشود و عموما نشانه این است که نوزاد در حال تغییر چرخه خواب (معمولا بین خواب سبک و عمیق) است. در بسیاری از موارد، این گریه کوتاه است و نوزاد بدون بیدار شدن کامل دوباره آرام میشود.